Kojugubakɛlaw binna ji ni kungo lakanabaaw dagayɔrɔ kan Sagabara Jɛma sɛrɛkili kɔnɔ Kayi
Araba su ka dugujɛ bi alamisa la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la nɛgɛ kanɲɛ 20h waati. Kojugubakɛlaw ye binkanniwale ta ka ji ni kungo lakanabaaw sɛgɛrɛ Sagabara Jɛma sɛrɛkili la kayi. Polisiw ka kulu kɛrɛnkɛrɛnnen min bɛ wele nansarakan daɲɛ surun na (FƆRISATI / FORSAT), olu ni Ɲɔrɔ di Sahɛli kɛlɛbolo tara dɛmɛ don u ma nɛgɛ kanɲɛ 23h waati. U ye ji ni kungo lakanabaa cɛ wolɔnwula (7) sɔrɔ yɔrɔ la, nka binkannikɛlaw tun taara. Mɔgɔ ni man to a la, nka mɔbili kelen jenni na. U nana ni mɔgɔ wolɔnwula in ye Kayi.
Gɔfɛrɛnaman b’a fɛ ka dɛmɛ don mɔgɔw ma koronawirisi mankutu ye fɛn bila minnu ka baara la
Sefawari miliyari 400, gɔfɛrɛnaman b’a fɛ k’o nafolo de kɛ dɛmɛ ye ka ɲɛsi mɔgɔw ma koronawirisi kunbɛli n’a kɛlɛli fɛɛrɛw matarafali ye fɛn bila minnu ka dahirimɛ ɲini na. Minisiriɲɛmɔgɔ Bubu Sise ye ni laseli kɛ bi wulada in na, ani jamana waribonw ka jɛkuluba ka ɲɔgɔnye hukumu kɔnɔ. An b’aw ladɔnniya k’ o hukumu kelen kɔnɔ fana, jamana waribonw ka jɛkuluba ye bolo jigi dufa kɔnɔ, ka sefawari miliyɔn 670 ani buruburuni di, gɔfɛrɛnaman k’a yɛrɛ dɛmɛ koronawirisi kɛlɛli la jamana kɔnɔ
Gɔfɛrɛnaman b’a fɛ ka lakɔlikaramɔgɔw ka sosarako bɔ a sita fɛ
Jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita y’a tɛgɛnɔ bila dekɛrɛ dɔ la juma tɛmɛnen awirilikalo tile 03 san 2020, min bɛ dugumakalanso ni cɛmancɛkalanso lakɔlikaramɔgɔw ka sosarako dantigɛ kalo la. Dekɛrɛ in kɔnɔ, a sɛbɛnnen don ko lakɔlikaramɔgɔ minnu jatelen don kategori A fɛ, k’a daminɛ san 2020 zanwuyekalo la, dɔrɔmɛ ba wɔɔrɔ (6.000) bɛna di olu ma sosara ye kalo la. San 2021 zanwuyekalo la, ba fila bɛ fara o kan, k’a kɛ ba seegin (8.000) ye. N’o bɔra yen, minnu fana bɛ jate kategori B fɛ, olu ta ye dɔrɔmɛ ba naani (4.000) ye kalo la k’a daminɛ san 2020 zanwuyekalo la. Ba fila farakan b’olu fana ta kɛ dɔrɔmɛ ba wɔɔrɔ ye san 2021 zanwuyekalo la. Min ye kategori C ye, olu ka sosara ye sefawari dalasi ba saba ni kɛmɛ duuru (3.500) ye san 2020 zanwuyekalo la, a bɛ ten, san 2021 zanwuyekalo la, a bɛ kɛ dɔrɔmɛ ba duuru ni kɛmɛ duuru ye (27.500) ye, ni bafila farakan ye. A b’o cogo kelen na, karamɔgɔ minnu bɛ jate kategori C fɛ, jamanakutigi y’a jira ko dɔrɔmɛ ba saba (3.000) bɛ di olu ma sosara ye k’a daminɛ san 2020 zanwuyekalo la, ba fila bɛ fara o kan san 2021 zanwuyekall la, k’a kɛ dalasi ba duuru (25.000) ye. Nin dekɛrɛ min talen filɛ, jamanakuntigi ye sɔrɔ ni musakako minisiri, baarako minisiri, mara ni desantaralizasɔn minisiri ani kalanko minisiri, yamaruya u ka dekɛrɛ in waliya. Lakɔlikaramɔgɔw ka lafasalitɔn ɲɛmɔgɔdankan Adama Fɔnba y’a pereperelatigɛ ko jamanakuntigi ka nin dekɛrɛ in ni san 2016 zanwuyekalo tile 16 sariyasen 39nan waliyali tɛ ɲɔgɔnyɛn sira la. A ko nin farakan ninnu bɛɛ ye gɔfɛrɛnaman ka layidu talenw ye kabini tuma jan, k’u b’a fɛ k’o de waliya. A Ko nka a siga ka bɔ bɛɛ la, min ye sariyasen 39nan waliyali ye, k’o laɲini b’a nɔ na.
Jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita n’a furumuso y’u ka kalafili lakɔliso AB la Sebenikɔrɔ
Jamanaden caman dabaliya banna nunna depetekalata man bɔ a dɔgɔ kɔrɔ korona banakisɛ yelen an ka jamana kɔnɔ. Taratadon marisikalo tile 24, san 2020 kɛnɛya minisiriso y’a sɛmɛntiya ko korona banakisɛ lakodɔn na Mali kɔnɔ. O kɛlen jamanaden caman y’a miiri ko depetekalata min tun bolodalen don ko k’a bɔ a dɔgɔ kɔrɔ k’a sabu kɛ banakisɛ in mankutujugu ye diɲɛ kɔnɔ. O hukumu kɔnɔ, jamanakuntigi ye laseli kɛ k’a jira ko ka jamadalajɛw dabila ani ka dɔnkɛyɔrɔw ni batokɛyɔrɔw bɛɛ datugu, nka ko kalatataw tɛ bɔ u dɔgɔ kɔrɔ sabula ko demɔkarasi ye jamandenw ka hakɛ sinsinnan ye. O siratigɛ de la bi dimasi marisi kalo tile 29 san 2020, depekalataw labɛn na jamana fanbɛ, min ye korona banakisɛ canrili ɲɛsiranya ye, saniyawale matarafali fɛɛrɛw sigira senkan wotekɛyɔrɔ bɛɛ la. O n’a ta bɛɛ jamanaden caman y’a jira k’olu tɛ wote k’a sabu kɛ banakisɛ in ɲɛsiranya ye, caman yɛrɛ taara wote nka u sirannen don. O hukumu kɔnɔ, an wuli la ka se wotekɛyɔrɔ damadɔ la Bamakɔ kɔnɔ, ka kalata lahaalaw dɔn. Sebenikɔrɔ lakɔliso AB la, jamanakuntigi n’a furumuso y’u ka wote kɛ yen. Wotekɛyɔrɔ kuntigi y’a jira ko mɔgɔ 12.017 de ka kan ka kalafili ale ka wotekɛyɔrɔ, olu tilannen don wotekɛbon 25 cɛ, o bon kɛlen – kelennan jama ye mɔgɔ 480 walima 481 ye. Jamanakuntigi wotera bon 14nan kɔnɔ, a furumuso wotera 18nan kɔnɔ. U wotelen kɔfɛ, jamanakuntigi y’a jira ko bana ɲɛsiranya man kan ka kɛ sababu ye ka fiɲɛ bila demɔkarasi la, sabula ko jamanadenw de ka kan k’u kumadaw suwanti n’olu ye wasadenw ye. A ko n’o wati sera, an man kan ka to fɛn wɛrɛ k’o bali. A ye politikitɔnw fo, ka ɲini Ala fɛ Sumayila Sise ɲuman ka segin ka sɔrɔ fɛn t’a la. An baw ladɔnniya ko, a kɛra lakɔliso AB ye o! a kɛra wotekɛyɔrɔ tɔw ye o! an ye min minnu kɛ, jama fanga tun ka dɔgɔ kosɛbɛ wotekɛ bonw dala. Siyaka SOGOBA
Jamana ɲɛmɔgɔw ye sariya kɛlɛnw ta Korona banakisɛ kunbɛli kama
Jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita ni minisiriw ani kɛnɛya minisiriso koɲɛɲinijɛkulu ye lajɛ balalen kɛ ka kɛɲɛ ni araba ye marisikalo tile 17 san 2020 jamana kuntigiso la Kuluba. Lajɛ boli la kumakun kelen min kan, o ye korona banakisɛ kunbɛli fɛɛrɛw ɲinini ye. An bɛ don minna i ko bi, hali n’a banabaatɔ si man lakodɔ jamana kɔnɔ fɔlɔ, a jira la k’a fɔ ko banakisɛ in bɛ munumunu n’ an kɛrɛfɛ jamana caman kɔnɔ. O kɔsɔn an ka kan ka dɔ fara an ka cɛsiri kan halisa banakisɛ in kɛlɛli la, sabula bamanansana dɔ b’a fɔ ko banakunbɛ, o ka wusa ni banafurakɛ ye. Hakilijagabɔw kɔfɛ, lajɛkɛlaw ye sariya minnu ta olu filɛ: 1- Ka pankurunsiraw datugu fɔlɔ an ni jamanaw cɛ korona banakisɛ bɛ jamana minnu kɔnɔ, fɔ k’a dan bɔ minɛtapankurunbaw la. 2- Ka forobakalansow ni kɛnyɛrɛyekalansow ani morikalansow bɛɛ datugu dɔgɔkun saba kɔnɔ. 3- Ka lajɛrɛ bɛɛ bali fɔlɔ waati kɔnɔ, i n’a fɔ kɔnferansiw, ɲɔgɔnyew, baaradegelajɛw, ɲɔgɔnkunbɛbaw ani jama kulu ka faraɲɔgɔn kan. 4- Ka jamadalajɛ sugu bɛɛ bali jamana kɔnɔ, i n’a fɔ ɲɛnajɛw ni farikoloɲɛnajɛ kɛnɛw, fo ka se politikikɛnɛw sigili ma. Min ye furusirikɛnɛw ni jɛnajakɛnɛw ani denkundikɛnɛw ye, hali n’olu man ɲɛ kɛ kɔ, a jama hakɛ kana tɛmɛ mɔgɔ bi duuru (50) kan. 5- Ka dɔnkɛyɔrɔw ni dɔlɔmiyɔrɔw bɛɛ datugu fɔlɔ. Min ye batolikɛnɛw ye, ko gɔfɛrɛnaman bɛna sigikafɔw boloda ni jamana diinɛɲɛmɔgɔw bɛɛ ye, walasa ka fɛɛrɛ jɔnjɔnw sigi senkan batokɛlaw lakananni kama. Jamakuntigi ko k’a b’a ɲini jamanadenw fɛ, bɛɛ ka nin sariya kofɔlenw ninnu bato ani ka saniya walew matarafa i n’a fɔ a laɲini na cogo min. Bana in mankutu kama diɲɛ kɔnɔ, jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita ye sefawari miliyari wɔɔrɔ (6,3) hakɛ de labila kɛnɛyatigilamɔgɔw ye korona banakisɛ kɛlɛli kama.
Bamakɔ dɔgɔtɔrɔso dɔw minɛtigiyara korona banakisɛ kunbɛli kama.
Minisiriɲɛmɔgɔ dɔgɔtɔrɔ Bubu Sise tun bɛ yala la Gabiriyɛli Ture, Opitali di Mali ani banaw kɛlɛli dɛmɛni baarada kɔnɔ jumadon tɛmɛnen. A ka ni yala in kun tun ye ka t’ a ɲɛ da korona banakisɛ kunbɛli fɛɛrɛ tigɛlenw kan nin baarada kofɔlenw kɔnɔ, walasa hali ni banakisɛ in donna jamana kɔnɔ, fɛɛrɛ ka sɔrɔ a la jona k’a silatunun. O hukumun kɔnɔ, Minisisiriɲɛmɔgɔ y’a ka taama daminɛ banaw kɛlɛli dɛmɛni baarada (CNAM) la. A kunbɛlen kɔfɛ kɛnɛya minisiri Misɛli Hamala Sidibe ni diɲɛ kɛnɛyatɔnba lasigiden Zan Piyɛri Batisiti fɛ, u bila la minisiriɲɛmɔgɔ ɲɛ ka laboratuwari dɔ jira la. O laboratuwari in falen don minɛ ɲanama gɛrɛgɛrɛ la ninnu bɛ banakisɛ cɛjugu bɛɛ sɛgɛgɛsɛ k’a don. O cakɛda kelen kɔnɔ, minisiriɲɛmɔgɔ Bubu Sise y’a ɲɛ da korona banabaatɔw bila yɔrɔ fana kan. O so fana sɛbɛkɔrɔ falen don minɛ ɲanamanw na Ala ni Siniwa jamana ka jɛɲɔgɔnya sababu la, korona banakisɛ kunbɛli siratigɛ la. An bɛ don minna bi, banakisɛ in man lakodɔn Mali fan si fɔlɔ, nka sow labɛnnen bɛ kɛnɛyasow kɔnɔ walasa ka banabaatɔw kunbɛ, k’u mabɔ jama na, walasa k’u farakɛ. O tɛmɛnen kɔ, Minisiriɲɛmɔgɔ y’a kun da Gabiriyɛli Ture kan, a selen yen, a fɔlɔ la k’a ɲɛ da yen laboratuwari fana kan, o fana falen bɛ minɛ ɲanamaw ni dɔgɔtɔrɔ jolen gɛrɛgɛrɛ la. O bɔlen kɔ yen, a y’a ɲɛ da ɲininikɛlaw ka sanfɛkalaso fana na furako siratigɛ la, kasɔrɔ k’a kuncɛ ni barosigi ye Gabiriyɛli Ture baarakɛlaw fɛ. O hakili falenfalen kɔnɔ, Minisiriɲɛmɔgɔ Bubu Sise y’a dɔn ko dɔgɔtɔrɔw ni ɲininikɛlaw cɛsirilen don kosɛbɛ bana in kunbɛli kama. A bɔlen Gabiriyɛli Ture la, Bubu Sise n’a taamaɲɔgɔnw y’u kun da Opitali di Mali kan bajoliba kininfɛbolo la bamakɔ komini duurunan kɔnɔ. O cakɛda fana na, minisiriɲɛmɔgɔ y’o kɔlɔsili kelen kɛ baarakɛlaw ka cɛsiri ni minɛko siratigɛ la. Ka fara o kan, Minisiriɲɛmɔgɔ y’a ɲini jamanadenw fɛ u ka saniya wale ɲumanw matarafa walasa ka baara nɔgɔya kɛnɛyatigilamɔgɔw bolo. Siyaka SOGOBA
Bi mitewo kunnafoni Mali kɔnɔ
Fiɲɛ cita barika bɛna bonyan sini jamana kɔrɔnfɛmarabolow la, min bɛ kɛ sabu ye ka yeli fanga dɔgɔya dɔɔni. Min ye jamana woroduguyanfan ye, kabanɔgɔ bɛna kɛ sankolo la, min bɛ kɛ sababu ye ka funtɛni fanga dɔkɔya hakɛ la. Sɔgɔmadayanfa walima sufɛyanfan fɛ, sanjiko bɛ se ka y’a la jamana marabolo damadɔ la, i n’a fɔ, Kulukɔrɔ, Segu, Moti, Tumutu ani Bamakɔ. Yeli fanga bɛna dɔkɔya kosɛbɛ Gawo ni Kiadali marabolow la k’a sabu kɛ Gɔngɔngulo ye; Moti, Tumutu ani Tawudeni ta bɛ kɛ hakɛ la, nk’ a tɛna juguya jamana fantɔw la kosɛbɛ. Sini funtɛni fanga bɛna bonyan ni bi ta ye dɔɔni. Goniyahakɛw bolodacogo filɛ jamana kɔnɔ sini: Mara Goniyahakɛ fɛgɛmanw Goniyahakɛ kunbabaw Kayi 21°c 41°c Kulukɔrɔ 22°c 40°c Sikaso 21°c 40°c Segu 22°c 39°c Moti 24°c 38°c Tumutu 20°c 36°c Gawo 22°c 37°c Kidali 19°c 31°c Manaka 19°c 32°c Tawudeni 16°c 32°c Bamakɔ n’a lamini 22°c 39°c
San 1972 marisikalo tile 10 – San 2020 marisikalo tile 10: Kibaru ye san 48 sɔrɔ
Kibaru ye Mali kanw kunnafonisɛbɛnw baarada ye, AMAPU bolofara dɔ don, a sigira senkan jamana marabaaw fɛ kabini san 1972, walasa ka fasokanw don ba la. An bɛ don minna i ko bi, a bɛ kunnafonisɛbɛn bɔ kan saba la. Cakɛda dayɛlɛ la ni bamanankan fɔlɔ ye, a kunnafonisɛbɛn bɛ wele « Kibaru »; san 11 o kɔfɛ, fulakan faral’ a kan san 1983, a kunnafonisɛbɛn tɔgɔ ye « Kabaaru » ye; marakan de kɛra a sabanan ye, o kunnafonisɛbɛn bɔli daminɛ na san 1989, a bɛ wele « Xibaare ». O hukumu kɔnɔ san 1972 marisikalo tile 10, kibaru nimɔrɔ fɔlɔ bɔra, K’a t’o don ka se bi marisikalo tile 10 san 2020 ma, kibaru ye san 48 ɲanamaya sɔrɔ. O furancɛ kɔnɔ, yɛlɛma caman donna kunnafonisɛbɛnw bɔcogo l’a ɲɛ hakɛ, bɔta hakɛ, sɔngɔko ani sɛbɛn yɛrɛ cogoya la. O faamuyali sirasurun ye min ye; san1972 kibaru 5.000 de tun bɛ bɔ kalo o kalo ɲɛ 4 kan, san 1982 kibaru 8.000 de tun bɛ bɔ kalo o kalo ɲɛ 8 kan; san 2000 y’a sɔrɔ kibaru bɔta ye 16.000 ye ɲɛ 12 kan kalo la. An bɛ don min na i n’a fɔ bi kibaru ɲɛ hakɛ ye 8 ye, nka caman bɔra a bɔta hakɛ la k’o sababu kɛ dɛmɛbaa caman y’u bolo bɔ kibaru kɔrɔ i n’a fɔ INƐSIKO ni SƐMUDETE, k’a to jamana dɔrɔn ka dɛmɛ ma, o gɛlɛya bɛ kibaru kan bi kosɛbɛ. Min y’a sɔngɔko ye, san 1972 kibaru sɔngɔ tun ye dɔrɔmɛ 4 ye, a bɔr’ o la ka kɛ dɔrɔmɛ 15 ye, bi a bɛ dɔrɔmɛ 35 la, bakurubasanni ye dɔrɔmɛ 400 ye Mali la, min ye kɔkansanni ye, Afiriki kɔnɔ kibaru bakurubasanni ye dɔrɔmɛ 800 ye; a sɔngɔ ye dɔrɔmɛ 1.400 ye diɲɛ fantɔw la san kɔnɔ. A b’o cogo la, Kabaaru ni Xibaare fana ye yɛlɛmako caman kɛ bɔta hakɛ ni sɛbɛnw cogoya la, nk’ olu ɲɛ hakɛ furadama ye ɲɛ 4 ye. Min y’u sɔngɔko ye, u ni kibaru bɛɛ sɔngɔ ye kelen ye. U fila bɛɛ dayɛlɛ la ni kunnafonisɛbɛn ba kelen – kelen (1.000) ye kalo la, san 2000 y’a sɔrɔ u bɛ ba fila – fila la (2.000) kalo la. Min y’a sɛbɛn cogoya ye, u saba bɛɛ tun bɛ bɔ sɛbɛn hakɛlamanw de kan fɔlɔ, nk’ o yɛlɛma na sisan ka kɛ sɛbɛnkunbaba ye. O tɛmɛnen kɔ, an b’aw ladɔnniya k’an bɛ don min na i ko bi, Kibaru bɛ nimɔrɔ 576 la, Kabaaru o bɛ nimɔrɔ 408 la, Xibaare bɛ nimɔrɔ 377 la. K’a fara nin bɛɛ kan Kibaru bɛ bɔlɔ ni ɛntɛrinɛti kan sisan. O bɔlen kɔ yen, a ka Yucibu / Youtube jabarani fana bɛ yen, an ka jaduman bɛɛ bɛ sɔr’ o kan. Siyaka SOGOBA
Mamadu Tarawele ye kalalikɛsokuntigi ye: «Bololabaara ye jamana yiriwali sira teliman dɔ ye»
Bololabaarakɛlaw jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ jamana jiriwali la, sabula u ka baara sinsinnen b’ an yɛrɛ ka sɛnɛfɛnw ni fɛn wɛrɛw bayɛlɛmani kan. Nk’ an bɛ don minna i ko bi, bololabaara kɛlen don bolokɔfɛfɛn ye jamana marabaaw bolo. O hukumu de kɔnɔ an wulila ka se Balimayakuciri / Balimaya Couture tigi Mamadu Tarawele (Maduba) m’ a ka kalalikɛso la Bamakɔ sigida 4nan kɔnɔ Hamudalayi. Maduba, ye bololabaraakɛla ye kɛrɛnkɛrɛnnenya la, kalalikɛla jolen don, a ka baara ɲɛsinnen bɛ dalifiniw kalali ma, n’o y’an ka laadala finiw ye. An sera a ma k’a kumaɲɔgɔnya a ka baara taabolo kan, o hukumu kɔnɔ, a b’a yɛrɛ nacogo fɔ an ye kalali la, a da sera fana kalali nafa n’a gɛlɛyaw ma, ani bololabaara jɔyɔrɔ jamana yiriwali la. Kibaru: Yεrεkofɔ tεmεnen kɔ, an b’a fε k’a dɔn, Mamadu Tarawele kεra kalalikεla ye cogodi an’i bɛ fini suguya jumɛn kala? Mamadu Tarawele: N bε se ka fɔ ko cɛsiri ni baara kanu de y’a to ne kε kalalikεla ye bi, sabula ne ye kalali baara kanu kabini n lakɔlidennan ma. Kalan tε kε don minnu na, n tun bɛna tile kɛ kalilikɛso kɔnɔ ka kalali dege karamɔgɔw fɛ, n tora ten fo ka se kalalila, nka n yɛrɛ ka kalalikɛso dayɛlɛ n yɛrɛ ye, o kɛra san 2008. Ne bɛ fini suguya bɛɛ kala, nka n sinsinnen don kosɛbɛ dalifiniw kalali kan n’o y’an ka laadala fini. Kibaru: I ye dalifini kalali hakilila sɔrɔ cogodi? Mamadu Tarawele: Ne ye n sigi k’a jateminɛ, k’a fɔ nko n’a y’an ka dalifiniw don ba la, a ka wusa jamana sɔrɔ ma kosεbε wa a bε caman bɔ baara kεbaliya la. Ni ye dalifiniw ta ka lajε, ka kɔɔri bɔ foro la ka se a donni ma, i b’a ye a musaka bεε bε to jamana kɔnɔ. Misala, SƐMUDETE bε kɔɔri san sεnεkεlaw bolo k’a kolo bɔ, k’a mugu feere KOMATƐKiSI / COMATEX ma, olu fana b’a bayɛlɛma k’a kε gese ye, gesedalaw b’a ta olu bolo k’a dilan ka kɛ fini ye, galadonnanw fana bɛ b’a san gesedalaw bolo k’a don gala la, anw kalalikεlaw bε sɔrɔ k’a san olu bolo kana tigε k’a kala ka feere. Ne hakili la laɲini y’o de ye, k’an yεrε ka danifεnw bayεlεma jamana kɔnɔ. Kibaru: Sɔrɔko siratigε la, yala sugu bε cogod’ i bolo bi ani n’a y’a sɔrɔ i ye gεlεya sɔrɔ a baara kɔnɔ? Mamadu Tarawele: O yɔrɔ la n bε APESꜪMU / APCMM ɲεmɔgɔba Mamadu Mεnkɔrɔ Tarawele fɔ kosεbε, sabula n kɛlen ka baara in daminɛ, ale de fɔlɔ y’a diya don na, ni n ko bε salaya tuma o tuma, ale de tun bɛ galabu don na. A daminε, ni n ye fεn o fεn kala taa, a tun b’a san n bolo, a tun bε n bila ka ta faamaw fε yen, n yεrε ye n t’o la ka da caman gosi, alihamutulilayi bi sugu ka wusa kosεbε, faama caman bε fini ninnu san an bolo. Kibaru: Weleweledakan jumεn b’i bolo ka ɲεsin kalalikεla tɔw ma kεrεnkεrεnnenya la ani jamana ɲεmɔgɔw ni jamanadenw ma walasa k’an ka laadala finiw don ba la? Mamadu Tarawele: N bε min fɔ n kalalikεɲɔgɔnw ye, o de ye bε ka don dalifiniw kalali la, an ka mɔdεli ɲumanw dilan a la, walasa k’a diya jamandenw ye. Ne hakili la n’o kεra, jamanadenw bε girin a kan, da bε yεlε bololabaarakεla caman ye, i n’a fɔ galadonanw ni gesedalaw ani fini dilan iziniw w’a bε dɔ fara kɔɔrisεnεnanw ka sɔrɔ kan. K’a fɔ jamana ɲεmɔgɔw ye, ko mɔgɔ kelen ka sɔrɔ tε sɔrɔ ye, u k’u kɔ filε jamana bololabaarakεlaw la, kεrεnkεrεnnenya la an ka laadalafini dilanbaaw n’olu ye gesedalaw ye, olu de bε dalifiniw don ba la. U ka misaliya t’an kεrεfε jamananw kan ka dalifini ninnu san k’u don, ka jamana bololabaarakεlaw ka senkola jira diɲε na, ne hakili la o de kaɲi jamana sɔrɔ ma. Sabula ne yεrε bolo hali ni bololabaara ma kε jamana yiriwali sira teliman ye, a fana jɔyɔrɔ kabon kosεbε yiriwali sabatili la jamana kɔnɔ. Min bε fɔ jamanadenw ye dɔrɔn, o de ye k’an ka k’an yεrε fε, an ka wari don an ka bolobaarakεlaw ka fεn dilannenw na k’u don an kan na, walima k’u dun, ne hakili la n’o man jamana taa ɲε, a t’a segin kɔ. Kibaru: Bololabaara tε denmisεnin caman fεlako ye ten, u ɲε bε jɔn a la ko fεn tε sɔrɔ a la, e dun bɔlen filε ka nin min fɔ sisan o ye misali ɲumanba ye, yala laadilikan jumεn b’e bolo ka ɲεsin u ma bolobaara nafa kan. Mamadu Tarawele: Laadilikan tε ne bolo ka ɲεsin denmisεnw ma, ne b’a n sara denmasaw de la kosεbε, sabula n’i ko den, i ko denmasa. Bololabaara ye marasugu dɔ de ye, i b’a kanu don den ma kabini a fitini. O la ne b’a ɲini denmasaw fɛ, u ka baara kanu don denmisεninw na ka tεmε wari kan, n’u ye denw bila ka taa baaradege la, u kana wariko waajibiya u kan du kɔnɔ, o de b’a t’u bɛ se baara la k’a sɔrɔ u ma wari diya dɔn, wa o bɛ baara kanu don den na fana. Sabula den ye bɔgɔkɛnɛ de ye, ni dukɔnɔnan ni baarakɛyɔrɔ ɲεna, a ka ca Ala fε den bε tε tiɲε. Min ye gɔfεrεnaman ta fan ye, ne b’a ɲini u fɛ, u ka bololabaarakalanso dɔw dayεlε jamana kɔnɔ, ni denmisεninw sera DꜪFU ma, u ka bololabaara kalanni daminε, sabula ni y’a mε ko jamana bε yiriwa bololabaara de bε na n’a ye. Ni gɔfεrεnaman y’a jija ka bololabaara minisiriso dεmε, olu fana ka bololabaarakεlaw dεmε, a ka ca Ala fε jamana bε yiriwa. O yɔrɔ la n b’an ka minisiri Nina Walεti Intalo ni APESꜪMU ɲεmɔgɔba Mamadu Mεnkɔrɔ Tarawele fɔ kosεbε u ka cεsiri n’u ka wulikajɔ la bololabaara yiriwali kama. Kibaru: An b’a dɔn ka fɔ ko feerekɛla minnu bɛ na ni yuguyugufiniw ye ka bɔ kɔ kan, u bɛ gɛlɛya dɔɔni lase aw
Zesɛnki sahɛli: G5 Sahel ka laadala ɲɔgɔnyeba tako wɔɔrɔnan kɛra Moritani faaba la Nuwakisɔti
Sahɛlikungo jamanakuntigiw ye ɲɔgɔn kunbɛ taradon Feburuyekalo tile 25 Moritani faaba la Nuwakisɔki, jɛkulu ka laadala ɲɔgɔnyeba tako wɔɔrɔnan hukumu kɔnɔ. An ka jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita n’a tɔɲɔgɔnw, i n’a fɔ Ɔrɔki Mariki Kirisiyan Kabore ka bɔ Burukina Faso; Muhamadu Isufu Nizɛri ani Idirisi Debi Itino ka bɔ Cadi, u bɛɛ ye Moritani Masakɛ Mohamɛdi Ulidi Sɛki Ɛli Gazuwani ka wele jaabi. Bɛnkan ninnu tara ɲɔgɔnye in kɛnɛ kan olu filɛ: Moritani masakɛ bila la Burukina Faso ta nɔnna jɛkulu ɲɛmɔgɔya la. O tɛmɛnen kɔ, kominike laban min ye lajɛ baaraw kuncɛ lakanako siratigɛ sahɛlikungɔ kɔnɔ, binkanniwale fɛn o fɛn kɛra Zesɛnki mara kɔnɔ kɛlɛbolow ni fasodenw ani sɔrɔ cakɛdaw kan, jamanakuntigiw y’a bɛɛ kɔn kominike in kɔnɔ. U ye jɛkulu jamana kelen-kelenna bɛɛ fo u ka cɛsiri n’u ka wulikajɔ la lakana sabatili la sahɛlikungo kɔnɔ. O kominike kelen kɔnɔ, jamankuntigiw y’u sɔnnin sigi dantigɛlikan dɔ kan min tara Afiriki alimaniw, diinɛ ɲininikɛlaw ni diinɛɲɛmɔgɔw fɛ walasa ka danfara don silamɛya ni kulu marifatigiw binkannikɛlaw cɛ. O tɛmɛnen kɔ jamankuntigiw y’u ka dɛmɛ kuraya jatigɛwale kɛlɛli la jɛɲɔgɔnya siratigɛ la, ka fanga don Zesɛnki Sahɛli kɛlɛbolo la kunnafoniko ni mɛnɛ ko nasira fɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la kɛlɛkɛpankurn ko. U segin na wele kuraya diɲɛforobatɔnba lakana jɛkulu ma walasa G5 Sahɛli kɛlɛbolo ka bila sariyakisɛ 7nan hukumu kɔnɔ diɲɛforobatɔnba sariyasun na. O bɔlen kɔ yen, Sahɛli masakɛw y’ u disi gosi bɛnkansɛbɛn dɔ bolonɔbilali ye Zesɛnki Sahɛli ni Erɔpu kelenyatɔn ani diiɲɛforobatɔn ni ɲɔgɔn cɛ kɛlɛkɛ minɛko siratigɛ la ka di Zesɛnki Sahɛli kɛlɛbolo ma. U y’u dɛmɛbaa bɛɛ wele kana Po / Pau lajɛ bɛnkanw labatoli ma, o min kɛra Zanwuyekalo tɛmɛnen Faransi. O kɔfɛ, u y’u waso ni G5 Sahɛli kɛlɛbolo taabola kan, ka sɔrɔ ka wele bila u jɛɲɔgɔnw ma, u ye layidukan minnu ta Birikisɛli san 2018, u k’u bɔ a sira fɛ. K’aw ladɔnniya ko san wɛrɛ lajɛ bolodara ka bila feburuyekalo tile 21 na Cadi jamana kan.
