Porozɛkura dɔ sigira senkan musow ka cakɛdasigi dɛmɛni kama SEDEYAWO mara la
Porozɛ in bɛ wele nansarakan na ko «50 millions de femmes ont la parole» n’o ye ko «Kuma bɛ muso miliyɔn 50 bolo». A sigili kurɔnbonkarili lajɛ kɛra lotɛli dɔ kɔnɔ kunun feburuyekalo tile 24 Bamakɔ, a kɛnɛ ɲɛmɔgɔya tun bɛ minisirimuso Dɔgɔtɔrɔ Jakite Ayisata Kasa Tarawele bolo n’a ka baara ɲɛsinnen don muso ni den ani denbaya ka ɲɛtaa sabatili ma. SEDEYAWO ka ciden fana tun b’a kɛnɛ n’ o ye Porofesɛri Alilu Boli ye ani Madamu Ture Haby Sy ONIFAMU tɔgɔla, fo ka se muso jɛkuluw ni muso cakɛdatigi caman ma ani minisiriso jɛɲɔgɔnw. Porozɛ in sigikun bɛna kɛ cakɛdasigi kunnafoni walanwalannenw kɛrɛnkɛrɛnni ye ka bila musow ka bolo kan cakɛda sigili n’a yiriwali siratigɛ la. O kunnafoni ninnu de bɛna kɛ kulu kelen ye n’ a bɛ wele nansarakan daɲɛ kelen na apilikasɔn / application ka bila ɛntɛrinɛti kan. A labaarali ka nɔgɔn kosɛbɛ, w’a bɛ cakɛdasigi hakilila di muso miliyɔn caman ma Afiriki kɔnɔ ani ka fanga don u ka cakɛdaw sigilenw na ni kunnafoni sɔrɔyɔrɔ kelenpe bilali y’u ka bolo kan. Porozɛ in sigira senkan Mali kɔnɔ Muso ni Den ani Denbaya ka ɲɛtaa sabatili minisiriso fɛ ni SEDEYAWO ka jɛɲɔgɔnya ye. A musaka munɛ bɔra Afiriki yiriwali waribon fɛ (BAD) Hakililajigin na, porozɛ in sigili hakilila fɔlɔ tara diɲɛ selege naani ka lajɛba kɛnɛ kan ka ɲɛsin musow ka hakɛ lakananni ma diɲɛ kɔnɔ, a kɛra Kigali n’o ye Wuranda faaba ye taratadon nowanburukalo tile 26 san 2019. Siyaka Sogoba
Kɛnyɛrɛyejɛkulu min bɛ wele angilɛkan na « Save the Children » o ye kalanbon 22 jɔ Sikasso sɛrɛkili dugu wolɔnwula ye
Sirakɔrɔba, Finibugu, Zanikodugu, NCɔso, Zanferebugu, Kabale ani Kuyila, nin dugu wolɔnwula de ye kalanbon 22 ni baarakɛminɛw sɔrɔ juma tɛmɛnen. Kalanbon ninnu bɛɛ jɔra kɛnyɛrɛyejɛkulu « Save The Children » fɛ gɔfɛrɛnaman ka jɛɲɔgɔnya kɔnɔ, u kɔnnɛgɛdi lajɛ kɛra sirakɔrɔba Ɲɛna Komini na. Jamana kalanko minisiri Mahamadu Famanta ni Sikaso mara ɲɛmɔgɔba ka ciden Hamadun Bari tun b’a kɛnɛ kan, fo ka se « Save The Children » cakɛda nin b’an fɛ yan Mali kɔnɔ, o kuntigiba Amawi Akipamagibo ni Ɲɛna komini Mɛri Seriba Jalo ma. Baara in musaka munɛ bɛnna sefawari miliyɔn 200 ma, kalanbon ninnu bɛ seka kalanden 1.000 kunbɛ. Minisiri Famanta y’a jir’a ka kɔrɔfɔ kɔnɔ ko nin waleɲuman in bɛ kɛnyɛrɛyejɛkulu « Save The Children » ka wulikajɔ n’a ka cɛsiri sɛmɛntiya Mali kalanko ɲɛtaa la. A ko nin kalanbon ninnu bɛ bɛna kɛ sabu ye ka dɔ fara denmisɛnni kalannenw kan Sikaso mara kɔnɔ. Minisiri da sera fana « Save The Children » ka waleɲuman tɛmɛnen dɔw ma ka ɲɛsin kalanko ma, i n’a fɔ lakɔlikaramɔgɔ dege, kalaminɛ caman dili kalansow la ani lakana sabatili majamunni kalanyɔrɔw la. O tɛmɛnen kɔ, Save The Children cakɛda ɲɛmɔgɔ y’a jira ko nin lajɛ in nafa ka bon ale bolo kosɛbɛ, sabula k’a bɛ tali kɛ denmisɛnw ka kalan ɲuman sɔrɔli kan, ko y’ale ka jɛkulu hamiko kunbaba dɔ ye. A ye barikada kɛ u jɛɲɔgɔn jamanaw ye, i ni fɔ Koredinɔri, Itali ani Lameriki. Min ye Ɲɛna komini Mɛri ye, Ale jira k’olu nisɔndiyalen don kosɛbɛ kɛnyɛrɛyejɛkulu « Save The Children » ka nin waleɲuman na, ko nin jumadon feburuyekalo tile 14 in bɛ t’olu hakili la. Siyaka Sogoba
Mali silamɛtɔnba y’a fɛɛla jira bɛn sabatili la jamana kɔnɔ
Bɛn in kelenya sabatili jamana ye fasodenɲuman bɛɛ haminko ye bi, o hukumu kɔnɔ, zanwuyekalo tɛmɛnen, Mali silamɛtɔnba ye lajɛba kɛ moti, min boli la yaafaɲɔgɔnma tɛmɛsiraw kan. Lajɛ in kunba tun ye ka fɛɛrɛ jonjonw sigi senkan lakanabaliya kɛlɛli kama jamana kɔnɔ. O siratigɛla, bɛnkan minnu wolo la lajɛ in kɔnɔ, u y’ olu kɛ laselisɛbɛn ye k’a di minisiriɲɛmɔgɔ Bubu sise ma. Gafe dira taratadon Serifu Usumani Madani Hayidara fɛ n’o ye Mali silamɛtɔn kuntigiba ye. Nin bɛ Mali silamɛtɔnka ka wulikajɔ sɛmɛntiya jamana marabaaw kɛrɛfɛ bɛn sabatili la jamana kɔnɔ. An b’aw ladɔnniya ko mɔgɔ 400 ni kɔ sen yera moti lajɛba kɛnɛ kan minnu y’u fɛɛla fɔ lakana sabatili kan jamana kɔnɔ, walasa ka yaafaɲɔgɔnma fɛɛrɛw jonjonw sigi senkan, i n’a fɔ silamɛdiinɛ b’a laɲini cogo minna. Tɔn sekeretɛriba Mamadu Jamutani ka fɔla, silamɛtɔn ye min hakilila in ta kow gɛlɛyalen walasa ka siyaw ni diinɛ bɛɛ sendon bɛn sabatili baaraw la ani ka sigiɲɔgɔnya sinsin sigidaw ni ɲɔgɔncɛ. A ko bɛnkan nafamanw tara moti lajɛba kɛnɛ kan, minnu sinsin na kosɛbɛ kunnafonidi n’an ka laadala taabolow matarafali kan, walasa ka kɔn ka kɛlɛ kunbɛ yann’ a ka don jamana kɔnɔ. A ko jigisikuma nin fɔra lajɛ in kɛnɛ kan, o b’a jira ko siyaw bɛɛ labɛnnen don laselisɛbɛn in kɔnɔ kuma waleyali kama. Minisiriɲɛmɔgɔ y’a jira ko gɔfɛrɛnaman labɛnnen don ka silamɛtɔnba dɛmɛ a ka kuntilenna kɔnɔ. Tɔn kuntigiba n’ o ye Serifu Usumani Hayidara, a y’a jira ko nin ye silamɛtɔn sendonnen ye bɛn ni sigiɲɔgɔnya sabatili baaraw la siyaw ni ɲɔgɔncɛ moti mara la. Siyaka SOGOBA
Kuranso fila bɛna jɔ Jɛma sɛrɛkili kɔnɔ don nataw la
Larabu jamanaw ka jɛkuluba / Emirati Larabu Zini, ka kɛnyɛrɛye cakɛda min ɲɛsinnen bɛ kuranko porozɛw yiriwali ma Afiriki kɔnɔ, o kuntigiba Muhamadi Zafari n’an ka jamana kuran ni jiko minisiri Sanbu Wage jɛra k’u bolonɔ bila bɛnkansɛbɛn dɔ la juma tɛmɛnen, walasa ka kuranso fila jɔ Jɛma dugu kɔnɔ don nataw la. A bolonɔbila lajɛ kɛra minisiriso kofɔlen jabaala la, kɛnyɛrɛye cakɛdaw, cakɛda fitininw ni mankanw ani cakɛdasigi minisiri, Madamu Safiya Boli fana tun b’a kɛnɛ kan. Nin bolonɔbilasɛbɛn in bɛna kɛ sababu ye ka kuranso fila jɔ minnu fanga bɛ taa megawati/ mégawatt 100 la, a kelen o kelen. Kuran sira kunbabaw ni hakɛlamanw fana dilanniko kuma bɛ bɛnkansɛbɛn in kɔnɔ, minnu bɛna kɛ sababu ye ka Jɛma, Nara, Ɲɔrɔ ani Bananba sigidaw kala jamana kuransoba la, ni kilowati / Kva 225 ye walasa ka Jɛma kala Bamakɔ la. Bolonɔbilasɛbɛn in kuntaala ye san 25 ye. Cakɛda PAL4 Enɛrizi Solɛri LLC / Société PAL4 Énergie Solaire LLC kuntigiba ka fɔ la, Mali gɔfɛrɛnaman ka ni hakilila in ye fɛɛrɛ jolen ye walasa ka baarabaw yiriwa jamana kɔnɔ kuranko siratigɛ la. Min ye minisiri Safia Boli ye, a y’a jira ko nin bɛnkan in bɛ bila an ka jamana sɔrɔdabolow yiriwali hukumu kɔnɔ, sabula cakɛda fitininw ni mankanw ni izininw mako bɛ kuran na walasa k’a baarabaw kɛ. A ko nin kuranso fila in bɛna kɛ sabu ye ka dɔ fara cakɛda kofɔlen ninnu ka sɔrɔ n’u ka baara kan. Cakɛda minnu bɛ marabolow kɔnɔ, olu bɛna ni hakilila kura nafa sɔrɔ kosɛbɛ. Kuran ni Jiko minisiri Sanbu Wage y’a jira ko nin bɛnkan in wolo la kalo caman sigikafɔ kɔnɔ gɔfɛrɛnaman ni PAL4 Énɛrizi Solɛri LLC cakɛda cɛ. A ko sɔɔni baaraw nu bɛna don, a bɛ kɛ kalo 12 fo ka se kalo 14 kuntaala ma. Porozɛ in musaka munɛ bɛna bɛn sefawari miliyɔn 300 ma. Kunnafoni sɛbɛnbaaw: Baba B. Kulibali (Tubabukan) Siyaka Sogoba (Bamanakan)
Dɔgɔkun waati bolodacogo kunnafoni Malimitewo fɛ
Fiyɛ bɛna bɔ kɔrɔn na ka taa bayanfan jamana fanbɛ, n k’ a fanga tɛna boyan kosɛbɛ. Yeli fanga cogoya bɛna yɛlɛma sanga ni sanga kilomɛtɛrɛ 8 ni 10 cɛ Kayi mara, kulikɔrɔ, Sikaso, Segu, Moti ani Bamako disidiriki la. Min ye Tumutu mara, Gawo, Kidali, Menaka ani tawudeni mara ye, yeli fanga cogoya bɛna falen-falen kilomɛtɛrɛ 6 ni 10 cɛ. Min ye tile yelɛma cogo ye, funteni bɛna kɛ tile kɔrɔ, min hakɛ kɔrɔtalenba b’a ta 28 na ka se 41 ma, a fanga bɛna bonyan kosɛbɛ Kayi mara la. Funteni hakɛ jiginnenba b’a ta 13 la ka se 26 ma, a fagan bɛna dɔgɔya kosɛbɛ Tawudeni mara la. K’aw ladɔnniya ko nin dɔgɔkun funteni fanga bɛna bonyan ni dɔgɔkun tɛmɛnen ye.
OGOBAGNA gintanba tako duurunan kɛnɛ sigira ntɛnɛdon zanwuyekalo tile 27 san 2020
Ogobagna ye Mali dogɔnɔ duguw ka laadala gintanba ye min bɛ ɲanamaya san o san kabini san 2015 Bamakɔ kɔnɔ. Seko ni dɔnko ye Jamana jigisɛmɛyiri dɔ ye, jateminɛ y’a ko jamana si tɛ seka yiriwa n’a ka seko ni dɔnko ma sabati. O hukumu kɔnɔ, dɔgɔnɔ duguw ye nin gintanba in sigi senka. U ye ɲinan ta bila hukumu min kɔnɔ, o de ye ka jamana seko ni dɔnko fanga kɛ ka laramɛ dɛmɛ jatigɛwale kɛlɛ ka bɔ jamana kɔnɔ. A dayɛlɛli lajɛ kɛra ntɛnɛdon laazara tile waati bada lajɛkɛ kɛnɛba kan , a kɛnɛ ɲɛmɔgɔya tun bɛ jamana seko ni dɔnko minisiri Madamu Njayi Ramatulayi Jalo bolo. Bolabaarako ni Turisimu minisiri Madamu Nina Walɛti ani Dugujukɔrɔ nafoloko minisiri Madamu Lelɛnta, olu fana tun b’a kɛnɛ kan, ka fara politikimɔgɔw ni seko ni dɔnko jɛba caman kan. Gintanba kolabɛn jɛkulu kuntigiba Amasagu Duyɔn ka fɔ la, ɲinan ta ni san tɔw ta danfara bɛna kɛ siya kɔnɔtɔn wɛrɛ sendonni ye tulon na. O siyaw ye: bozow, bɔbɔw, miɲankaw, maninkaw, kɔrɔbɔrɔw, tamasɛkiw, bamananw, fulaw ani dogɔnɔw yɛrɛ. Gintanba in kuntaala ye dɔgɔkun kelen ye, a bolodalen don cɔgɔ min, olu filɛ: su saba fɔlɔ bɛna kɛrɛnkɛrɛn ka ɲɛsin bɛn ni kelenya sabatili ɲɔgɔlɔnw bɔli ma siya kuluw fɛ. O siratigɛ la, siya kɔnɔtɔn in bɛna sigi sigiyɔrɔman saba ye ka jama hakili jigi an kan kɔrɔlenw na ani bɛn ni kelenya sabaticogo la siyaw ni ɲɔgɔn cɛ. Su o su u bɛ wele bila dɔnkilidala dɔw ma ka kɛnɛ ɲanamaya; ani ka sogow bɔ ka jira jama la, n’u bɛ wele nansarakan na (masques), ka sɔrɔ k’a kuncɛ ni siɲɛta ye. Ka fara nin bɛɛ kan, dogɔnɔ dugu filɛlikɛlaw n’a furafeerela fana bɛ kɛnɛ kan yen su ni tile. Dogɔnɔw ka laadalafɛnkɔrɔ caman fana bɛ sɔrɔ kɛnɛ kan. Ka da jamana lahaala kan nin waati la, u ye ntɛnɛdon tile kɛ taasibiladon kɛrɛnkɛrɛnnen ye ka ɲɛsin sɔrɔdasi kɛlɛsabaatɔw ma. Jamana seko ni dɔnko Minisiri y’a jira ko kokɔrɔw ye jamana sinsin bere ye, o kɔsɔn, a ko ogobagna ka nin gintanba in b’o sɛmɛtiya. A ko ale sewara kosɛbɛ nin tako 5nan in kɛnɛ kan, ka d’a kan, ko mali siya bɛɛ faralen don ɲɔgɔn kan ka fu siri kojugubakɛlaw ka walejuguw la jamana kɔnɔ n’an ka seko ni dɔnko, a n’an ka kɔrɔlenw ye. O tɛmɛnen kɔ, minisiri n’a nɔfɛmɔgɔw yala la k’u ɲɛ da dogɔnɔ dugu laadalafɛn caman kan kɛnɛ kɔnɔ yen. An b’aw ladɔnniya ko kintanba in bɛ to senna fo feburuyekalo tile 2 san 2020 Siyaka SOGOBA
Wasadenkalata tako fɔlɔ bolodara k’a bila marisikalo tile 29 nata la
Nin hakilila in tara gɔfɛrɛnaman ka laadala ɲɔgɔnye senfɛ arabadon zanwuyekalo tile 22 san 2020 n’a bɛ wele nansarakan na kɔnsɛyideminisiri (conseil des ministres). A kɛnɛ baaraw ɲɛmɔgɔya tun bɛ jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita bolo Bɛnkan gɛlɛn minnu tara Jamana sigikafɔba senfɛ san 2019 desanburukalo tɛmɛnen n’u ka kan ka waleya teliya la, o kunbaba dɔ ye depete kalataw labɛnni ye. O hukumu kɔnɔ, jamana ɲɛmɔgɔw man o waleyali bila daagirin dala. U ka arabadon ɲɔgɔnye kuncɛlen, gɔfɛrɛnaman ka kumalasela, minisiri Yaya Sankare y’a jira ko depetekalaw bolodara k’a bila san 2020 marisikalo tile 29 la, jamana dugukolo bɛɛ kan. O siratigɛ la, a ko kalataw tako 1lɔ wotekanpaɲi bɛ dayɛlɛ dimasi sumiri marisikalo tile 8 san 2020, k’a datugu juma sumiri marisikalo tile 27 san 2020. O dangan na, ni cɛbɔ walima cɛbɔkulu si man kuru laɲininen fanba sɔrɔ, kalata tako filanan bɛ sɔrɔ ka labɛn ka kɛɲɛ ni awurilikalo tile 19 ye san 2020. O la, kalata tako 2nan wotekanpaɲi bɛ dayɛlɛ tako 1lɔ jaabi labanw bɔdon dugusajɛ, k’ a datugu juma sumiri awurilikalo tile 17 san 2020. Nka ka kɔn o bɛɛ ɲɛ, cɛbɔw ka yɛrɛkofɔsɛbɛnw wasadenkalata hukumu kɔnɔ, olu minɛnni bɛ jɔ feburuyekalo tile 13 san 2020. Jamana fangabulon min ɲɛsinnen don kalata jaabiw bɔli ma, n’a bɛ wele nanasarakan daɲɛ surun na kurukɔnsititisɔnnɛli (cour constitutionnel) o bɛ cɛbɔw tɔgɔ da jama tulo ka ka kɛɲɛ ni jamadon ye feburuyekalo tile 27 san 2020. Ka kɔn nin hakilila in tali ɲɛ kɔnsɛyideminisiri fɛ, mara ni desantaralizasɔn minisiri Bubakari Alifa Ba ni jamana politigitɔnɲɛmɔgɔw ni fasodenw lafasalitɔn tun ye lajɛba kɛ depetekalata in labɛnniko kan taratadon zanwuyekalo tile 21 san 2020. Tamasiɲɛw b’a jira ko kalata ninnu bɛ kɛ tilennenya kɔnɔ. Taratadon lajɛ senfɛ, minisiri Bubakari Alifa Ba y’a sɛmɛntiya ko jamana kalatasɛbɛnba sɛgɛsɛgɛli baara kuncɛra. A ko fana ko cɛbɔw ka yɛrɛkofɔsɛbɛn dilanni fɛɛrew fana siginnen don senkan ka ban. Nka nin bɛɛ la, lakanako ye mɔgɔ caman jɔrɔ kun ye kalata in hukumu kɔnɔ, o siratigɛla, jamanadenw n’u bolofɛn lakanani minisiri ka ciden min tun bɛ taratadon lajɛ kɛnɛ kan n’o ye Komisɛri Bakumu Kante ye. Ale y’a jira ko lakana fɛɛrɛ jɔnjɔnw bɛna sigi senkan walasa kalata in ka tɛmɛ hɛrɛ ni baden kɔnɔ. An b’aw ladɔnniya ko dɔgɔkun tɛmɛnen minisiriɲɛmɔgɔ Bubu Sise ni maraboloɲɛmɔgɔw ye hakili falen-falen lajɛ kɛ sigikafɔba bɛnkanw waleyali siratigɛ la. O hukumu kɔnɔ, u da sera jamana laramɛ seginniko ma Gawo, Tunbutu ni Kidali maraw la don nataw la. kunnafoni sɛbɛnbaaw Sɛki M . Tarawele (nansarakan) Siyaka Sogoba (bamanankan)
Mali Finitigiw ye kɛlɛkɛminɛnw ta Kati u ka sanyɛlɛmaseli hukumu kɔnɔ
Ka kɛɲɛ ni Mali laramɛ ka sayɛlɛmaseli 49nan hukumu ye, sɔrɔdasiw, zantaramuw, karadiw, polisiw, kungo ni ji lakanabaaw, olu farala ɲɔgɔn kan Kati sɔrɔdasikan kɔnɔ ka cɛmininw ta, ka kɛɲɛ ni ntɛnɛndon ye zanwuyekalo tile 20 san 2020. Hakililajigin na, an ka jamanakuntigi kɔrɔ Modibo Keyita ye yamaruyadi faransi sɔrɔdisiw ma, u k’ u ka darapo jigi ka taa ka bɔ Mali dugukolo kan ka bɛn san 1961 zanwuyekalo tile 20 ma. O don kelen, ka Mali darapo turu o nɔ na, ka jamana laramɛ sigi sen kan. Kabini o don, zanwuyekalo 20 kɛra Jamana laramɛ tɔgɔla don kɛrɛnkɛrɛnnen ye, san o san mali finitigiw bɛɛ b’a ɲɛnamaba. Ɲinan ta hukumu kɔnɔ, finitigiw ye cɛminɛnta kɛnɛba labɛn Kati sɔrɔdasikan kɔn, k’a ɲɛmɔgɔya di jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita ma. Minisiriɲɛmɔgɔ Bubu Sise n’ a ka gɔfɛrɛnaman minisiri caman, laramɛmali kuntigiba ni kɛlɛbow kuntigiw ka se dɛmɛbaa kɛlɛbolokuntigiw ma, ani jamana fangabulon ɲɛmɔgɔw, olu bɛɛ tun bɛ kɛnɛ kn k’a sankɔrɔta. Jamanakuntigi selen kɛnɛ kan, a fɔlɔ la ka jirifeere bila kɛlɛsabaatɔw taamasiyɛn senkɔrɔ, o tɛmɛnen kɔ, a yala sɔrɔdasi mɔbili kɔnɔ ka foli bila finitigiw la ka sɔrɔ ka taa a sigi. A sigilen, kɛnɛ kumalasela ye kuma ta k’a ɲini jama fɛ bɛɛ ka wuli k’i jɔ ka sangan kelen taasibila kɛ ka ɲɛsin kɛlɛsabaatɔw ma. Sɔrɔdasiburuw mankan kɔrɔ, kɛlɛbolow bɛɛ taama na ka tɛmɛn jama ɲɛkɔrɔ Ka jamanankuntigi fɔ, kɛlɛkɛmasibaw tugura o kɔ. O bɛɛ tɛmɛnen kɔfɛ, jamanakuntigi wuli la ka taa a ɲɛ da kɛlɛkɛmasi kuraw kan, fɔ ka dɔw kɔnɔ k’ u senfilɛ. O bannen, jamanankuntigi ye kuma ta, k’a jira k’ ale ye min ye kɛlɛkɛminta in kɛnɛ kan, k’o y’ale jigifa. A ko n’ ale y’an ka laramɛ lajɛ bi, ale bɛ nisɔnja ka d’a kan, u lakananen don kɛlɛyɔrɔ la « a b’a fɛ k’a fɔ ko minɛ caman b’u bolo ». A da sera fana Mali dɛmɛbaa kɛlɛbolw ka kow ma, a ko jamanadenw ka sabali, u kana an dɛmɛbaaw minɛ an juguw ye, ka d’a kan ko politikimɔgɔ dɔw de bɛ ka fasodenw bɛɛ bila fili la, u yɛrɛ ka nafa kama. o tɛmɛnen kɔ, jamanakuntigi Iburahimu Bubakari Keyita y’a jira kɛlɛkɛminɛko siratigɛ la, ko halisa wulikajɔw bɛ senna walasa ka k’an fintigiw labɛn ko ɲuman kɛlɛ kama. Kunnafoni sɛbɛnbaa: Siyaka SOGOBA
Po/Pau lajɛ: Faransi y’a ka dɛmɛ kuraya jatigɛwale kɛlɛli la sahɛli kungo kɔnɔ
Hakililajigin na, Faransi jamanakuntigi Emaniyɛli Makɔrɔn tun ye wele bila a toɲɔgɔn sahɛli kungo jamanakuntigiw ( Iburahimu Bubakari Keyita/ MALI, Ɔrɔki Mariki Kirisiyan Kabore/ Burukina Faso, Mahamadu Isufu/ Nizɛri, Idirisi Debi Itino/ Cadi, ani Mohamɛdi Ulidi Gazuwani/ Mɔritani) ma u k’u yɛrɛ lajɛya faransi sɔrɔdasiw toli n’u tobaliya la sahɛli kungo jamanaw kan, sabula ko ŋunuŋunukanw cayalen bɛ o jamanaw kɔnɔ sisan faransi cɛdenw juguya la. O hukumu kɔnɔ, kunun ntɛnɛ, a ye sahɛli kungo jamanakuntigiw bisimila Po / Pau dugu kɔnɔ faransi, lajɛ tun ɲɛsinen don jatigɛwale kɛlɛli ma sahɛli kungo kɔnɔ. Bisimilaw kɔfɛ, u jamanakuntigi wɔɔrɔ jɛra ka taasibila kɛ ka ɲɛsin faransi sɔrɔdasiw ma minnu niw tora kɛlɛ an ka jamana kɔnɔ, o siratigɛ la jamanakuntigi kelen – kelen na bɛɛ filɛri bila sɔrɔdasi binnenw tɔgɔ la bɛn sabatili la sahɛli kungo kɔnɔ. O tɛmɛnen kɔ, u jamanakuntigi wɔɔrɔ yɛrɛdama ye ɲɔgɔnye mankanni kɛ minisiriw ni mɔgɔ tɔw ka sɔrɔ ka fara u kan. Lajɛ senfɛ, jamanakuntigiw y’a jira k’u bɛna sɔrɔdasikulu dɔ sigi senkan min bɛ barikani kɛlɛbolo ni G5 sahɛli kɛlɛbolo kala ɲɔgɔn na. O siratigɛ la, Faransi jamanakuntigi Emaniyɛli Makɔrɔn y’a jira ko faransi bɛna sɔrɔdasi 220 bila ka na fara barikani kɛlɛbolo kan tuguni. Burukina jamanakuntigi, Ɔrɔki Mariki Kirisiyan Kabore, ale tun ye sahɛli kungo jamanakuntigiw ka kumalasela ye, a y’a jira ko sɔrɔdasiw ka wulikajɔ bolodalenw bɛna ɲɛsin Mali, Burukina ani Nizɛri dancɛw ma, sabula ko jatigɛwalew fanba bɛ kɛ yɔrɔ la. Ko dɔ bɛna fara sahɛli kungo jamana kelen – kelen na bɛɛ ka sɔrɔdasiw fanga kan ani ka kunnafoni jɛsɛli teliya. U man dan o dɔrɔn ma, u y’a jira fana k’u mago bɛ diɲɛ selege naani ka dɛmɛ na sahɛli kungo kɔnɔ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la Lamerikɛn jamana.
Mali gansilisεbεnko jalatigεbaaw y’u fanga kε kelen ye
Mali kɔnɔ bi, gansilisεbεnko kεlen bε yεrεmabila ye, gansilikε pannow turulen don cogo sugu bεε la sirabaaw kan, bεε kεra gansilisεbεn nɔrɔbaa ye kɔsɔrɔ yamaruyasεbεn t’u bolo, o de la an bε gansilisεbεn sugu bεε nɔrɔlen ye dugu kɔnɔ cogo sugu bεε la kasɔrɔ u tε sariya kɔnɔ. Walasa ka furu ɲini o gεlεyaw la, jεkulu min bε wele nansarakan na ko zepaki / GPAC n’u ka baara ɲεsilen don gansilisεbεnw nɔrɔli ma sirabadaw la, o ni kunnafiniko minisiriso, mara ni desantaralizasɔn minisiriso, Bamakɔ meriba n’a komini wɔɔrɔ, ka fara Bamakɔ laminin kominiw kan n’olu ye Kati ni kalabankɔrɔ kominiw ye, olu jεra k’u bolonɔ bila bεnkan sεbεn dɔ kan ka kεɲε ni alamisadon ye zanwuyekalo tile 9 san 2020. Bεnkansεbεn in tεgεnɔbila lajε kεra Bamakɔ fangabulon kɔnɔ, kεnε ɲεmɔgɔya tun bε jamana kunnafoniko minisiri Yaya Sankare bolo. Mara ni desantaralizasɔn minisiriso sekeretεri zenerali Adama Sisuma ni bamakɔ faama Baba Hamani Mayiga fana tun bε kεnε kan, fo ka se zepaki / GPAC yεrε kuntigiba Sidi Danɲɔko ma. Olu bε y’u bolonɔ bila gafe in na u ka cakεdaw tɔgɔla, Bamakɔ meriba ka ciden ni mεriw kelen –kelen na fana bεε y’a bolonɔbila u ka kominiw tɔgɔ la. Ni bεnkan sεbεn in waleyara a ɲε ma, Bamakɔ n’a laminiw gansilisεbεnko gεlεyaw bε nɔgɔya, k’a lasegin sariya kɔnɔ baara ɲεdɔn ni gasili kε ko ɲuman kan. Jεkulu dɔ sigira senkan bεnkansεbεn in kɔnɔ a bε fɔ min ma ko (comité de certification), o jεkulu ka baara bεna ɲεsin Bamakɔ n’a lamini gansilisεbεnw nɔrɔ yɔrɔ n’u tigiw lakodɔnni ma. Zepaki / GPAC ɲεmɔgɔ Sidi Danɲɔko y’a jira ko nin bεnkansεbεn in bolonɔbila kɔfε, yεlεma bεna don baara kεcogo la, ka d’a kan, bεnkansεbεn in kɔnɔ gansilikε Pannow dilan cogo, u turu cogo fo ka se gansilisεbεn nɔrɔli m’a kan, olu bε ɲεfɔlen don. Min yamaruyalen don ka kε ani mi yamaruyalen tε, meriw ni kεnyεrεye tigilamɔgɔw bε baara kε cogo min na, minisirisow da ka kan ka don a ko la cogo min, nisɔngɔ min ka kan ka sara ani baarakεla minnu yεrε bolo b’a baara la olu bε yamaruya cogo min, olu bεε kuma bε gafe in kɔnɔ. Sidi Danɲɔko y’a jira fana k’u bεna fɔlɔ ka panno fεn o fεn tε sariya kɔnɔ, k’olu lajigi walasa ka baara kε jεlenya kɔnɔ. A y’a ɲini kunnafoniko minisiri fε, a ka bεnkansεbεn in bayεlεma k’a kε minisiriso sariyasen dɔ ye. A ko baara in bεna tali kε fɔlɔ Bamakɔ n’a lamini kan, nka don nataw la, a bεna walangata jamana yɔrɔ tɔw la. Minisiri Yaya Sankare, a ka laseli kɔnɔ, a da sera sirabakan kasarajugu minnu bε tilen ka kε gansilikε pannow turuko jugu sababuya la. O tεmεnen kɔ, a y’a jira ko wulikajɔ min kεra bεnkansεbεn in sɔrɔli sababuye, ko minisiriso caman sen yera o baara la, i n’a fɔ jamanadenw n’u bolofεnw lakananni minisiriso, duguba kɔnɔ taa ka segin minisiriso, jamana baarabaw latigεli minisiriso, jamana siyɔrɔko minisiriso ani mara ni desantaralizasɔn minisiriso. Kunnafoni sεbεnbaa Siyaka Sogoba
